Ela
New member
“Market çalışanının bu kararla bir ilgisi var mı?”
“Benim bireysel tercihim gerçekten hedeflediğim şirkete ulaşıyor mu?”
Elif'in yaklaşımı daha empatik olabilir, Ahmet'in yaklaşımı daha analitik olabilir. Ama roller tersine de dönebilir. Çünkü bunlar cinsiyete ait zorunlu özellikler değil; kişilerin karakterleri, deneyimleri ve öncelikleriyle ilgili düşünme biçimleri.
Hatta forumda üçüncü kişi olarak Deniz'i ekleyelim. Deniz'in tek derdi “Bu çayın tadı güzel mi?” olabilir.
Dördüncü kişi Murat ise “Ben önce fiyatına bakarım, sonra boykot durumuna bakarım” diyebilir.
Beşinci kişi Zeynep, “Ben üretici köylünün payını da merak ediyorum” diye sorabilir.
Altıncı kişi Can ise bütün tartışmayı tek cümleyle bitirir:
“Arkadaşlar su kaynıyor.”
İşte gerçek forum atmosferi budur.
Doğuş Çay'ın Üretim Tarafında Bildiğimiz Ne Var?
Doğuş Çay'ın resmi açıklamasına göre şirketin üretim geçmişi 1985'e uzanıyor. İlk olarak dökme çayla başlayan üretim daha sonra poşet çay, yeşil çay ve bitki-meyve çaylarına genişlemiş. Şirket ayrıca Rize'de beş çay işleme ve Ordu'da bir paketleme fabrikası bulunduğunu, yıllık çay üretim kapasitesinin 50 bin ton olduğunu belirtiyor. Doğuş Çay+1
Şirketin resmi sitesinde ayrıca 2000 yılından itibaren TSE, ISO 9001, ISO 22000 ve ISO 45001 gibi çeşitli standart ve belgelerden söz ediliyor. Doğuş Çay
Bu bilgiler elbette “ürün kesinlikle herkesin damak tadına uygundur” anlamına gelmez. Çay konusunda objektiflik zaten bir yere kadar mümkün.
Çünkü Türkiye'de çay tartışması açıp da “Bu çay güzel mi?” diye sorarsanız, beş dakika içinde üç farklı cevap almanız garanti.
Birisi:
“Demli olacak.”
Diğeri:
“Ben açık içerim.”
Üçüncüsü:
“Çayın iyisi şekersiz içilir.”
Ve masadaki dördüncü kişi sessizce küp şeker arar.
Boykot Listelerini Okurken Nelere Dikkat Etmeli?
Bir markanın boykot durumunu araştırırken bence şu dört soru oldukça işe yarıyor:
1. Markanın sahibi kim?
Şirketin mülkiyet yapısını anlamak ilk adımdır.
2. Şirket hangi ülkede faaliyet gösteriyor?
Merkez, üretim tesisleri ve şirketin hukuki yapısı incelenebilir.
3. Boykot iddiasının kaynağı ne?
Bir sosyal medya paylaşımı mı? Bir sivil toplum kuruluşu mu? Bir haber mi? Yoksa şirketin kendi açıklaması mı?
4. İddianın kanıtı nerede?
“Bir yerde okudum” ile “şirket kayıtlarında görüyorum” arasında ciddi fark var.
Bu dört sorudan özellikle sonuncusu internet çağında altın değerinde.
Çünkü sosyal medyada bir paylaşımın 100 bin kişi tarafından paylaşılması, onu otomatik olarak doğru yapmıyor.
Hatta bazen tam tersi oluyor: Bir yanlış bilgi çok fazla paylaşıldığı için doğruymuş gibi görünmeye başlıyor.
“Boykot Değilse Kesinlikle Almalıyım” Diye Bir Kural Var mı?
Hayır.
Burada da önemli bir tüketici ayrımı var.
Bir markanın belirli bir boykot listesinde bulunmaması, herkesin o ürünü satın almak zorunda olduğu anlamına gelmez.
Tüketicinin tercih kriterleri farklı olabilir.
Bir kişi yalnızca İsrail bağlantısına bakabilir.
Başka biri yerli sermayeye önem verebilir.
Bir başkası şirketin çalışan politikalarını araştırabilir.
Diğeri ürün fiyatını önceliklendirebilir.
Bir başkası ise “Ben bu çayın tadını seviyorum” diyebilir.
Bunların her biri farklı tüketici kriterleridir.
Dolayısıyla “boykot listesinde değil” ifadesi ile “herkes tarafından tercih edilmelidir” arasında ciddi bir mantık farkı bulunuyor.
Forumun Asıl İlginç Sorusu: Boykot Ne Kadar Şeffaf Olmalı?
Bence tartışmanın en düşündürücü kısmı burası.
Bir tüketici bir markayı boykot edecekse, nedenini açıkça bilmek istemez mi?
“Boykot” kelimesinin kendisi güçlü bir kelime. Fakat arkasındaki kriter belirsizse tüketici neye göre hareket ettiğini bilemeyebilir.
Mesela:
“Bu şirket yabancı.”
Bu bir kriter olabilir.
Ama hangi ülke? Hangi ortak? Hangi bağlantı?
“Bu marka şu şirketle çalışıyor.”
Tamam. Çalışıyor ama ne tür bir ticari ilişki?
“Bu marka listede.”
Peki listeyi kim hazırladı? Hangi tarihte? Hangi kanıta dayanıyor?
İşte kaliteli tüketici araştırması burada başlıyor.
Doğuş Çay konusunda mevcut kaynaklara bakıldığında, şirketin Türkiye merkezli ve Karakan ailesi tarafından 1985 yılında kurulan bir aile şirketi olduğu resmi şirket tarihçesinde açıkça anlatılıyor. Güncel boykot sorgulama platformlarında da marka boykot listesinde gösterilmiyor. Doğuş Çay+1
Sonuç: Çaydan Önce Bilgiyi Demlemek Lazım
Bugünkü erişilebilir kaynaklara göre Doğuş Çay, yaygın olarak kullanılan güncel boykot sorgulama platformlarında boykot ürünü olarak gösterilmiyor. Şirketin kendi kurumsal bilgileri de markanın 1985'te Türkiye'de kurulan ve Türkiye'de üretim yapan bir aile şirketi olduğunu ortaya koyuyor. Doğuş Çay+1
Ayrıca BDS hareketinin yayımladığı 30 Kasım 2024 tarihli öncelikli tüketici boykotu hedefleri belgesinde Doğuş Çay yer almıyor. BDS Movement
Fakat burada en önemli nokta şu:
Boykot listeleri aynı değil, kriterler aynı değil ve zaman içinde değişebilir.
Bu nedenle bir markayı araştırırken “boykot mu, değil mi?” sorusunu tek başına sormak yerine, “Hangi kaynakta, hangi tarihte ve hangi gerekçeyle boykot olarak gösteriliyor?” sorusunu da sormak daha sağlıklı.
Çünkü bazen bir bardak çay sadece çaydır.
Bazen ise masaya oturup şirket sahipliğini, ticaret ağlarını, tüketici davranışlarını ve etik tercihleri tartıştırır.
Ve bütün bu büyük meselelerin ortasında çaydanlığın hâlâ kaynamaya devam etmesi de işin en ironik tarafı.
Sonuçta stratejik düşünen de, empati kuran da, fiyat araştıran da, üreticiyi önemseyen de aynı masada buluşabilir.
Asıl mesele, karar vermeden önce bilgiyi gerçekten demlemek.
Çünkü internette hızlı kaynayan bilgiyle, gerçekten demlenmiş bilgi arasında bazen bir çay kaşığı kadar değil, koca bir çaydanlık kadar fark var.
“Benim bireysel tercihim gerçekten hedeflediğim şirkete ulaşıyor mu?”
Elif'in yaklaşımı daha empatik olabilir, Ahmet'in yaklaşımı daha analitik olabilir. Ama roller tersine de dönebilir. Çünkü bunlar cinsiyete ait zorunlu özellikler değil; kişilerin karakterleri, deneyimleri ve öncelikleriyle ilgili düşünme biçimleri.
Hatta forumda üçüncü kişi olarak Deniz'i ekleyelim. Deniz'in tek derdi “Bu çayın tadı güzel mi?” olabilir.
Dördüncü kişi Murat ise “Ben önce fiyatına bakarım, sonra boykot durumuna bakarım” diyebilir.
Beşinci kişi Zeynep, “Ben üretici köylünün payını da merak ediyorum” diye sorabilir.
Altıncı kişi Can ise bütün tartışmayı tek cümleyle bitirir:
“Arkadaşlar su kaynıyor.”
İşte gerçek forum atmosferi budur.
Doğuş Çay'ın Üretim Tarafında Bildiğimiz Ne Var?
Doğuş Çay'ın resmi açıklamasına göre şirketin üretim geçmişi 1985'e uzanıyor. İlk olarak dökme çayla başlayan üretim daha sonra poşet çay, yeşil çay ve bitki-meyve çaylarına genişlemiş. Şirket ayrıca Rize'de beş çay işleme ve Ordu'da bir paketleme fabrikası bulunduğunu, yıllık çay üretim kapasitesinin 50 bin ton olduğunu belirtiyor. Doğuş Çay+1
Şirketin resmi sitesinde ayrıca 2000 yılından itibaren TSE, ISO 9001, ISO 22000 ve ISO 45001 gibi çeşitli standart ve belgelerden söz ediliyor. Doğuş Çay
Bu bilgiler elbette “ürün kesinlikle herkesin damak tadına uygundur” anlamına gelmez. Çay konusunda objektiflik zaten bir yere kadar mümkün.
Çünkü Türkiye'de çay tartışması açıp da “Bu çay güzel mi?” diye sorarsanız, beş dakika içinde üç farklı cevap almanız garanti.
Birisi:
“Demli olacak.”
Diğeri:
“Ben açık içerim.”
Üçüncüsü:
“Çayın iyisi şekersiz içilir.”
Ve masadaki dördüncü kişi sessizce küp şeker arar.
Boykot Listelerini Okurken Nelere Dikkat Etmeli?
Bir markanın boykot durumunu araştırırken bence şu dört soru oldukça işe yarıyor:
1. Markanın sahibi kim?
Şirketin mülkiyet yapısını anlamak ilk adımdır.
2. Şirket hangi ülkede faaliyet gösteriyor?
Merkez, üretim tesisleri ve şirketin hukuki yapısı incelenebilir.
3. Boykot iddiasının kaynağı ne?
Bir sosyal medya paylaşımı mı? Bir sivil toplum kuruluşu mu? Bir haber mi? Yoksa şirketin kendi açıklaması mı?
4. İddianın kanıtı nerede?
“Bir yerde okudum” ile “şirket kayıtlarında görüyorum” arasında ciddi fark var.
Bu dört sorudan özellikle sonuncusu internet çağında altın değerinde.
Çünkü sosyal medyada bir paylaşımın 100 bin kişi tarafından paylaşılması, onu otomatik olarak doğru yapmıyor.
Hatta bazen tam tersi oluyor: Bir yanlış bilgi çok fazla paylaşıldığı için doğruymuş gibi görünmeye başlıyor.
“Boykot Değilse Kesinlikle Almalıyım” Diye Bir Kural Var mı?
Hayır.
Burada da önemli bir tüketici ayrımı var.
Bir markanın belirli bir boykot listesinde bulunmaması, herkesin o ürünü satın almak zorunda olduğu anlamına gelmez.
Tüketicinin tercih kriterleri farklı olabilir.
Bir kişi yalnızca İsrail bağlantısına bakabilir.
Başka biri yerli sermayeye önem verebilir.
Bir başkası şirketin çalışan politikalarını araştırabilir.
Diğeri ürün fiyatını önceliklendirebilir.
Bir başkası ise “Ben bu çayın tadını seviyorum” diyebilir.
Bunların her biri farklı tüketici kriterleridir.
Dolayısıyla “boykot listesinde değil” ifadesi ile “herkes tarafından tercih edilmelidir” arasında ciddi bir mantık farkı bulunuyor.
Forumun Asıl İlginç Sorusu: Boykot Ne Kadar Şeffaf Olmalı?
Bence tartışmanın en düşündürücü kısmı burası.
Bir tüketici bir markayı boykot edecekse, nedenini açıkça bilmek istemez mi?
“Boykot” kelimesinin kendisi güçlü bir kelime. Fakat arkasındaki kriter belirsizse tüketici neye göre hareket ettiğini bilemeyebilir.
Mesela:
“Bu şirket yabancı.”
Bu bir kriter olabilir.
Ama hangi ülke? Hangi ortak? Hangi bağlantı?
“Bu marka şu şirketle çalışıyor.”
Tamam. Çalışıyor ama ne tür bir ticari ilişki?
“Bu marka listede.”
Peki listeyi kim hazırladı? Hangi tarihte? Hangi kanıta dayanıyor?
İşte kaliteli tüketici araştırması burada başlıyor.
Doğuş Çay konusunda mevcut kaynaklara bakıldığında, şirketin Türkiye merkezli ve Karakan ailesi tarafından 1985 yılında kurulan bir aile şirketi olduğu resmi şirket tarihçesinde açıkça anlatılıyor. Güncel boykot sorgulama platformlarında da marka boykot listesinde gösterilmiyor. Doğuş Çay+1
Sonuç: Çaydan Önce Bilgiyi Demlemek Lazım
Bugünkü erişilebilir kaynaklara göre Doğuş Çay, yaygın olarak kullanılan güncel boykot sorgulama platformlarında boykot ürünü olarak gösterilmiyor. Şirketin kendi kurumsal bilgileri de markanın 1985'te Türkiye'de kurulan ve Türkiye'de üretim yapan bir aile şirketi olduğunu ortaya koyuyor. Doğuş Çay+1
Ayrıca BDS hareketinin yayımladığı 30 Kasım 2024 tarihli öncelikli tüketici boykotu hedefleri belgesinde Doğuş Çay yer almıyor. BDS Movement
Fakat burada en önemli nokta şu:
Boykot listeleri aynı değil, kriterler aynı değil ve zaman içinde değişebilir.
Bu nedenle bir markayı araştırırken “boykot mu, değil mi?” sorusunu tek başına sormak yerine, “Hangi kaynakta, hangi tarihte ve hangi gerekçeyle boykot olarak gösteriliyor?” sorusunu da sormak daha sağlıklı.
Çünkü bazen bir bardak çay sadece çaydır.
Bazen ise masaya oturup şirket sahipliğini, ticaret ağlarını, tüketici davranışlarını ve etik tercihleri tartıştırır.
Ve bütün bu büyük meselelerin ortasında çaydanlığın hâlâ kaynamaya devam etmesi de işin en ironik tarafı.
Sonuçta stratejik düşünen de, empati kuran da, fiyat araştıran da, üreticiyi önemseyen de aynı masada buluşabilir.
Asıl mesele, karar vermeden önce bilgiyi gerçekten demlemek.
Çünkü internette hızlı kaynayan bilgiyle, gerçekten demlenmiş bilgi arasında bazen bir çay kaşığı kadar değil, koca bir çaydanlık kadar fark var.